Instrukcje pracy przy montażu wielowariantowym: jak nie dopuścić, by warianty zamieniały się w błędy

Na linii, która produkuje jeden wyrób, instrukcja jest głównie narzędziem szkoleniowym. Po kilku tygodniach operatorzy znają pracę.

Na linii, która produkuje sześćdziesiąt wariantów, instrukcja jest narzędziem pracy. Nikt nie pamięta, który wspornik montuje się w wariancie 23 – tym, który idzie dwa razy w roku – i nikt nie powinien musieć tego pamiętać. W montażu wielowariantowym wiele wadliwych wyrobów, które trafiają do klienta, bierze się stąd, że ludzie wykonują właściwą pracę dla niewłaściwego wariantu.

Skąd biorą się błędy wariantów

Przyjrzyj się dziesięciu ostatnim wadom związanym z wariantami na twojej linii, a zwykle podzielą się na kilka grup:

• Otwarto niewłaściwą instrukcję. Operator wybrał z folderu lub listy wariant, który wyglądał najbardziej podobnie.
• Pamięć zamiast instrukcji. Popularny wariant montuje się z pamięci, a rzadki – w ten sam sposób.
• Kopie, które się rozjechały. Każdy wariant ma własną instrukcję, skopiowaną lata temu z innej. Zmianę wprowadzono w części kopii, a w innych nie.
• Pominięto krok przezbrojenia. Różnica między wariantami tkwi w ustawieniu – inny przyrząd, inny program dokręcania – a ustawienia nie ma w instrukcji, na którą patrzy operator.
• Wyrób niskoseryjny. Wraca wyrób produkowany dwa razy w roku, a ludzie, którzy montowali go ostatnio, są na innej zmianie albo już odeszli.

Struktura: opisz bazę, potem różnice

Większość wariantów rodziny wyrobów ma większość kroków wspólnych. Pisz instrukcje tak, żeby wspólna część pozostała wspólna:

• Jedna instrukcja bazowa na rodzinę wyrobów, z jednym właścicielem, zawierająca kroki wspólne dla wszystkich wariantów.
• Różnice wariantów jako wyraźnie oznaczone kroki, a nie pełna kopia instrukcji. Jeśli wariant 23 ma inny wspornik, instrukcja mówi o tym w kroku, w którym ma to znaczenie – ze zdjęciem wspornika dla wariantu 23 obok standardowego.
• Pokaż różnicę. Krok, który różni się od tego, co operator zwykle robi, powinien wyglądać inaczej: wyróżniona ramka, znacznik „sprawdź wariant”, zdjęcia obok siebie. Operatorzy przebiegają wzrokiem znane kroki; ten nieznany musi ich zatrzymać.
• Mniej instrukcji, ale lepszych. Jeśli dwa warianty różnią się tylko etykietą, nie potrzebują dwóch instrukcji.

Każdą zmianę wspólnego kroku wprowadzasz raz, co eliminuje większość rozjazdów.

Dostarczanie: nie każ operatorowi wybierać

Najpewniejszy sposób na otwarcie właściwej instrukcji to nie prosić operatora o jej wybór.

• Ze zlecenia produkcyjnego. Jeśli linia pracuje z systemem MES, zlecenie już zna wariant. Instrukcja dla tego wariantu powinna otwierać się razem z nim, na ekranie stanowiska, którego operator już używa. Hidria i VHIT dostarczają instrukcje w systemie MES, na terminalach, z których operatorzy już korzystają.
• Z części lub stanowiska. Bez połączenia z systemem MES kod QR na karcie obiegowej, przyrządzie lub stanowisku prowadzi operatora prosto do właściwej instrukcji – a nie do folderu.
• Tylko wydana wersja. Niezależnie od drogi powinna ona prowadzić do aktualnej zatwierdzonej rewizji i do niczego innego. Stare kopie na dysku sieciowym to droga, którą rozjazdy wracają.

Rzadkie warianty i przezbrojenia

W montażu wielowariantowym większość ryzyka skupia się w dwóch momentach.

Przezbrojenia. Umieść ustawienie w instrukcji: przyrząd, oprzyrządowanie, program, kontrola pierwszej sztuki. Instrukcja przezbrojenia z krótkimi klipami wideo każdego kroku ustawienia to zarazem instrukcja, z której uczy się nowy ustawiacz. W MANN+HUMMEL ustandaryzowane instrukcje wideo zmniejszyły nieefektywność przezbrojeń o 15%. Więcej na ten temat w artykule o tym, jak skrócić czas przezbrojenia.

Wyroby niskoseryjne. Zanim ruszy rzadki wariant, niech zespół wspólnie przejdzie przez jego instrukcję – dziesięć minut na początku zmiany, ze skupieniem na tym, czym różni się od zwykłego wyrobu. Zapisz, kto brał udział, żeby wiedzieć, kto widział aktualną wersję.

Instrukcje to nie zabezpieczenie przed błędami

Jedno ograniczenie: instrukcja mówi ludziom, co mają robić, ale nie powstrzymuje ich przed zrobieniem czegoś innego. Tam, gdzie błąd wariantu byłby kosztowny lub niebezpieczny, poka-yoke – przyrząd, który przyjmuje tylko właściwą część, kontrola skanerem, blokada – jest lepszy niż jakakolwiek instrukcja. Instrukcji używaj do wszystkiego innego oraz do wyjaśnienia poka-yoke, żeby nikt go nie obchodził.

Utrzymuj instrukcje w aktualności

Instrukcje przy montażu wielowariantowym dezaktualizują się szybciej niż te dla jednego wyrobu, bo jest ich więcej i z każdej korzysta się rzadziej. Pomagają dwa nawyki:

• Pozwól operatorom zgłaszać problemy. Operator, który zauważy, że zdjęcie pokazuje starą część, powinien móc to zgłosić prosto ze stanowiska, bezpośrednio do inżyniera, który jest właścicielem instrukcji.
• Przeglądaj według użycia. Instrukcje dla wariantów, które nie były produkowane od roku, warto sprawdzić, zanim znów ruszą.

Krótka lista kontrolna

• Czy instrukcje każdej rodziny wyrobów mają jednego właściciela?
• Czy różnice wariantów są oznaczone w kroku, w którym mają znaczenie, ze zdjęciem?
• Czy instrukcja otwiera się ze zlecenia produkcyjnego lub ze stanowiska, a nie z folderu?
• Czy przezbrojenie jest w instrukcji, a nie tylko na karcie ustawień?
• Czy rzadkie warianty poprzedza krótkie przypomnienie, zanim ruszą?
• Czy operator może zgłosić błędną instrukcję ze stanowiska?

Gdzie pasuje REWO

Instrukcje REWO powstają z wideo, zdjęć i krótkiego tekstu, więc różnice wariantów można pokazać, a nie opisywać. Instrukcje otwierają się po zeskanowaniu kodu QR przy stanowisku lub bezpośrednio ze zlecenia produkcyjnego w systemie MES, zawsze w zatwierdzonej rewizji, a operatorzy mogą zgłaszać problemy inżynierom, którzy są ich właścicielami. Wyświetlenie i potwierdzenie instrukcji przez każdą osobę przed uruchomieniem wyrobu niskoseryjnego jest rejestrowane jak każde inne szkolenie.

Przeczytaj też: Dla inżynierów procesu · Guides · Jak tworzyć dobre instrukcje pracy dla linii montażowej