Czym są listy kontrolne jakości i jak ich używać na hali produkcyjnej

Lista kontrolna jakości to lista, która zawiera informacje dotyczące działań w zakresie zapewnienia jakości. Informacje na liście kontrolnej zapewnienia jakości są wskazówkami do identyfikowania i planowania tych działań. Listy kontrolne do kontroli jakości służą dwóm głównym celom – 1. określają standardy jakości i wymagania dotyczące wyrobu, które firma ma spełnić, oraz 2. zapewniają obiektywne kryteria kontroli wyrobu, które pozwalają upewnić się, że spełnia on oczekiwania klienta.

Czym są listy kontrolne jakości?

Producenci często chcą wiedzieć, jak najlepiej przekazać wymagania dotyczące wyrobu zarówno dostawcom, jak i działowi zapewnienia jakości, który będzie wyrób sprawdzać. Najczęściej służy temu skuteczna lista kontrolna kontroli jakości (QC). To w zasadzie pisemny przewodnik obejmujący zawartość wyrobu, opakowanie, kolor, kody kreskowe, wygląd, możliwe wady, funkcje i wymagania specjalne. Czasem nazywa się ją też „arkuszem kryteriów kontroli” lub listą kontrolną inspekcji.

Listy kontrolne dla podobnych wyrobów często mają wspólne kryteria kontroli. Zwykle jednak każdy wyrób ma pewne specyficzne wymagania. Dlatego ważne jest, aby dział zapewnienia jakości dopasował listę kontrolną do indywidualnych potrzeb wyrobu. Kluczowe elementy, którym warto się przyjrzeć:

1. Wymagania dotyczące wyrobu
2. Wymagania dotyczące opakowania
3. Testy i kontrole wyrobu na miejscu
4. Klasyfikacja wad
5. Współpraca między producentem, dostawcami, monterami na linii i kontrolerem jakości przy opracowywaniu list kontrolnych

Dlaczego listy kontrolne jakości są niezbędne w każdej firmie produkcyjnej

Dział zapewnienia jakości wie, że potrzebuje jasnych wymagań dotyczących wyrobu, bo inaczej ryzykuje wysyłkę wyrobów, które nie spełniają oczekiwań klienta. Wiele wad ma źródło w kontroli, którą pominięto, wykonano inaczej na innej zmianie albo wykonano według nieaktualnego standardu. Włączenie kontroli jakości do procedur to prosty sposób, by wspierać operatorów i jednocześnie utrzymać jakość na pierwszym planie.

Gdy włączysz te kontrole do instrukcji pracy za pomocą formularzy cyfrowych, pracownicy mogą sprawdzać swoją pracę na bieżąco, postępując zgodnie z procedurą. Dzięki temu kontrole jakości nie tylko są wykonywane regularnie, ale też stają się częścią procesu, a nie dodatkowym zadaniem po zakończeniu procedury.

Przykładowa lista kontrolna jakości

Poniżej znajduje się prosta struktura dla części obrabianej lub montowanej. Dostosuj punkty do swojego wyrobu i rysunku. Na każdy punkt powinno dać się odpowiedzieć „tak/nie” lub zmierzoną wartością. „Sprawdź jakość części” nie jest punktem listy kontrolnej.

Kontrola pierwszej sztuki (po ustawieniu lub przezbrojeniu)

• Właściwy rysunek i rewizja przy stanowisku
• Materiał lub partia zgodne ze zleceniem produkcyjnym
• Wymiary krytyczne zmierzone i zapisane w odniesieniu do tolerancji
• Kontrola wizualna powierzchni, zadziorów i oznakowania w porównaniu z wzorcem
• Pierwsza sztuka zatwierdzona przez ustawiacza i dział jakości przed rozpoczęciem produkcji seryjnej

Kontrole międzyoperacyjne (w stałych odstępach, np. co godzinę lub co określoną liczbę sztuk)

• Wymiary krytyczne ponownie zmierzone i zapisane
• Kontrola wizualna w porównaniu ze zdjęciem prawidłowej części i zdjęciem typowej wady
• Etykiety lub oznaczenia obecne i czytelne
• Jeśli coś jest poza tolerancją: zatrzymaj, odseparuj części od ostatniej dobrej kontroli, poinformuj lidera zespołu

Kontrole na końcu linii

• Test funkcjonalny, jeśli dotyczy
• Ilość zgodna ze zleceniem produkcyjnym
• Opakowanie, etykiety i kody kreskowe prawidłowe
• Części niezgodne oznaczone i przeniesione do strefy kwarantanny
• Lista kontrolna podpisana i przechowywana razem z dokumentacją partii

Kontrole z użyciem przyrządów pomiarowych

Gdy kontrola wymaga suwmiarki, mikrometru, sprawdzianu lub wagi, wynik zależy od przyrządu w takim samym stopniu jak od operatora. Pomagają trzy rzeczy. Pokaż status wzorcowania: etykieta z datą następnego wzorcowania na przyrządzie i punkt listy kontrolnej, w którym operator potwierdza przed pomiarem, że termin nie minął. Pokaż metodę: jak wyzerować przyrząd, w którym miejscu części mierzyć i ile odczytów wykonać, najlepiej na krótkim wideo, bo dwie osoby mierzące tę samą część na różne sposoby uzyskują różne wyniki. Zapisuj rzeczywistą wartość, a nie tylko OK/NOK, żeby trendy były widoczne, zanim części wyjdą poza tolerancję. Dodaj ostatni krok o tym, jak wyczyścić i odłożyć przyrząd, żeby następna osoba zastała go gotowego do użycia.

Podsumowanie

Zarządzanie jakością przypomina trochę trenowanie profesjonalnej drużyny sportowej. Duża część pracy polega na powtarzaniu wciąż tego samego, żeby opanować podstawy. Na hali produkcyjnej to listy kontrolne jakości sprawiają, że te podstawy są powtarzane: te same kontrole, w tych samych punktach procesu, według tych samych kryteriów, na każdej zmianie. Niech będą krótkie, konkretne i umieszczone przy kroku, w którym może powstać wada. Zapisuj wyniki, żeby widzieć wzorce, a nie tylko przyjmować lub odrzucać pojedyncze części. Cyfrowe listy kontrolne eliminują też przepisywanie: wyniki są zapisywane raz, przy stanowisku, a dział jakości widzi je od razu.

Gdzie pasuje REWO

W REWO lista kontrolna jakości to formularz w module Forms. Może znajdować się wewnątrz instrukcji pracy, w kroku, w którym należy wykonać kontrolę, zawierać zdjęcia prawidłowych i nieprawidłowych części oraz zapisywać każdy wynik wraz z informacją, kto go wprowadził i kiedy. Analytics pokazuje, którą wersję instrukcji potwierdził każdy operator, co pomaga, gdy pyta o to audytor.

Przeczytaj też: REWO Forms · Instrukcje pracy zgodne z ISO · REWO dla działów jakości i zgodności