Utrzymanie ruchu i BHP
Instrukcje pracy dla konserwacji prewencyjnej – z przykładem
· Aktualizacja: · 3 min czytania

Ważną częścią efektywnego i rentownego prowadzenia firmy jest dbanie o to, by całe wyposażenie działało optymalnie. Trzeba prowadzić rutynową konserwację prewencyjną. Niestety regularne przeglądy urządzeń często są pomijane, głównie dlatego, że uwagę zwykle pochłaniają pilniejsze sprawy. Gdy jednak drobne czynności są pomijane przez długi czas, pojawiają się problemy: błędy produkcyjne, wypadki przy pracy i uszkodzenia majątku. Awaria kluczowego urządzenia jest kosztowna zarówno pod względem napraw, jak i przestojów oraz opóźnień.
Czym jest konserwacja prewencyjna?
Konserwacja prewencyjna (zwana też zapobiegawczą) to konserwacja wykonywana regularnie na danym urządzeniu, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo jego awarii. Przeprowadza się ją, gdy urządzenie jeszcze działa, żeby nie zepsuło się niespodziewanie. Pod względem złożoności ta strategia utrzymania ruchu plasuje się między utrzymaniem reaktywnym (eksploatacją do awarii) a utrzymaniem predykcyjnym. Jest też jednym z fundamentów TPM (całkowitego produktywnego utrzymania ruchu).
Przygotowanie instrukcji pracy dla konserwacji prewencyjnej
Szczegółowe instrukcje pracy dla konserwacji mają eliminować naturalną „ludzką zmienność” w sposobie wykonywania pracy. Stanowią podstawę szkolenia i kwalifikowania osoby do wykonywania wymaganych czynności na konkretnych urządzeniach. Stosowanie instrukcji pracy musi być egzekwowane – nie są opcjonalne. Opracowane instrukcje mogą być punktem wyjścia do ciągłego doskonalenia wydajności i niezawodności urządzeń, poprawy bezpieczeństwa pracy i warunków środowiskowych oraz zwiększania ogólnej produktywności majątku trwałego firmy i jej zasobów ludzkich.
Na początku skup się bardziej na poprawie wydajności i niezawodności urządzeń niż na gruntownej przebudowie dokumentów z instrukcjami konserwacji prewencyjnej. Uważaj, by nie ugrzęznąć w masowym przepisywaniu wszystkich instrukcji konserwacji prewencyjnej w zakładzie – może się to nie uzasadniać finansowo. Na każdym etapie koncentruj się na osiąganiu mierzalnych wyników biznesowych.
Instrukcje pomagają tylko wtedy, gdy są przy maszynie w chwili wykonywania pracy. Dołącz je do zlecenia konserwacji prewencyjnej albo umieść na maszynie kod QR, który otwiera aktualną wersję na tablecie lub telefonie. Przy prostych czynnościach o niskim ryzyku wystarczy lista kontrolna. Przy czynnościach złożonych lub krytycznych dla bezpieczeństwa połącz listę kontrolną ze zdjęciami krok po kroku lub krótkim filmem.
Zacznij doskonalić instrukcje konserwacji od urządzeń lub procesów, które przysparzają najwięcej problemów. Patrz szerzej niż na potrzeby konserwacyjne samego urządzenia i uwzględnij funkcjonowanie zakładu. Jako punkty wyjścia wybierz urządzenia, których wydajność można poprawić.
Przykład: cotygodniowa kontrola prasy hydraulicznej
Kiedy i kto: co tydzień, na początku pierwszej zmiany, przeszkolony operator. Wszystko, co wykracza poza limity, trafia do działu utrzymania ruchu.
Kroki i jak wygląda stan „dobry”:
- Zatrzymaj prasę. Jeśli którakolwiek kontrola wymaga otwarcia osłon lub sięgnięcia rękami do strefy roboczej, najpierw zastosuj procedurę lockout/tagout.
- Sprawdź poziom oleju hydraulicznego we wzierniku. Dobrze: między znacznikami min i max; olej klarowny, nie mętny ani ciemny.
- Sprawdź wskaźnik zanieczyszczenia filtra. Dobrze: w zielonej strefie.
- Obejrzyj węże i złączki pod kątem wycieków, przetarć i wybrzuszeń. Dobrze: suche złączki, brak oleju pod maszyną.
- Uruchom prasę i odczytaj manometr ciśnienia w układzie oraz wskaźnik temperatury oleju. Dobrze: w zakresach podanych na tabliczce maszyny lub w instrukcji producenta.
- Przetestuj kolejno urządzenia bezpieczeństwa: kurtynę świetlną, sterowanie oburęczne, wyłącznik awaryjny. Dobrze: przy każdym teście prasa się zatrzymuje lub nie wykonuje cyklu.
- Wyczyść prowadnice suwaka i nasmaruj punkty wskazane na schemacie smarowania określonym środkiem smarnym.
- Uruchom cykl testowy i nasłuchuj. Dobrze: brak stukania, piszczenia czy nowych odgłosów.
Co zapisać: poziom oleju OK/NOK, wskaźnik filtra OK/NOK, odczyty ciśnienia i temperatury, wycieki tak/nie (jeśli tak – ze zdjęciem), wynik pozytywny/negatywny dla każdego urządzenia bezpieczeństwa, uwagi.
Potwierdzenie: operator podpisuje kontrolę. Każdy punkt NOK generuje zgłoszenie do utrzymania ruchu. Jeśli urządzenie bezpieczeństwa nie zadziała, prasa pozostaje zablokowana, dopóki dział utrzymania ruchu jej nie naprawi i nie potwierdzi tego podpisem.
Limity weź z instrukcji producenta prasy. Sens instrukcji polega na tym, że każdy operator sprawdza te same rzeczy, według tych samych limitów, i zapisuje te same wartości.
Gdzie pasuje REWO
W REWO taka kontrola to formularz w module Forms: każdy punkt to odpowiedź tak/nie lub wartość, ze zdjęciem pokazującym stan prawidłowy, a wyniki są zapisywane wraz z informacją, kto i kiedy przeprowadził kontrolę. Wyniki można przesłać e-mailem lub linkiem w SMS-ie. Dłuższe czynności, takie jak wymiana filtra hydraulicznego, lepiej sprawdzają się jako instrukcja wideo otwierana kodem QR na maszynie. Zobacz REWO Forms.
Przeczytaj też: Czym jest TPM (całkowite produktywne utrzymanie ruchu)? · Czym jest procedura lockout/tagout? · REWO Forms


